Kürtçe Anadil ve Okullarda eğitim dilinin Kürtçe ve lehceleriylede okutulması için taleplerde bulunan, bu alanda faaliyetlerini yapan HEZKURD Derneği Bakırköy PTT önünde imzalı dilekçelerini imzalayarak TBMM Başkanına gönderecek. İşte HEZKURD ‘un Türkçe ve Kürtçe dilekçe ve talepleri.
TBMM BAŞKANLIĞINA
TALEP EDEN :
KONUSU :Kürtler, Lozan Antlaşması’nda eşit vatandaş kabul
edilmekle ve Anayasanın 10. Maddesindeki “eşitlik ilkesi” gereği; Kürtçenin hukuken
tanınması ve resmi dil yapılması talebimdir.
AÇIKLAMALAR : Bilindiği gibi, Türkiye’de nüfusumuzun yaklaşık yarısı
kadar on milyonlarca Kürt vatandaş yaşamasına ve Kürtçe en fazla konuşulan ikinci
dil olmasına rağmen Kürtçenin yasal bir statüsü bulunmamaktadır.
24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması’nda Türkiye’nin dünyaya
taahhüt ettiği husus; Kürtlerin de Türkler gibi asli unsur olduğudur. Ancak 1924
yılında yapılan 2. Anayasa ile maalesef Kürtler ve Kürtçe inkâr edilmiş, yasaklar
getirtilmiştir.
Yakın yıllarda kısmen önemli iyileşmeler yapılmış ise de halen Türkiye’nin tek bir
ilkokulunda bile Kürtçe dersi yoktur.
Millî Eğitim Bakanlığınca 2012 yılından bu yana Yaşayan Diller ve Lehçeler başlığı
altında Kürtçe seçmeli ders hakkı 5-6-7-8. Sınıflarından oluşan ortaokul öğrencilerine
verilmiştir. Ancak bu ders tercihi; yeterli branş öğretmeninin tayin edilmemiş olması,
tanıtımının etkin yapılmaması, inkara ve baskıya dayalı eski dönemlerinin, idareciler,
öğretmenler ve veliler üzerinde oluşturduğu olumsuz etkinin yeterince aşılmaması
nedeni ile bu hak etkinleşmemiştir.
Kürtçe ders hakkının az bilinmesinin bir nedeni de doğrudan isimlendirilmeyip
“yaşayan diller ve lehçeler” başlığı altında formüle edilmesidir. Bu dersin “Kürtçe
dersi” başlığı ile müfredata konulması gerekmektedir.
İlkokul 2. Sınıftan itibaren zorunlu İngilizce dersi varken yasal bir değişik yapılmadan
zorunlu Kürtçe dersi de mümkündür.
Kürtçe ders ve eğitim sorununa çözüm sağlanması; hakkın, hukukun, adaletin, dinin
ve eşitliğin de gereği olarak Kürtçenin anayasal statüye kavuşturulması ile
mümkündür. Zaten Anayasanın 10. Maddesindeki “eşitlik ilkesi” de bunu gerektirir.
Kürtçeye yapılan negatif muamelenin sonlandırılması için pozitif teşviklerin de
devreye sokularak kamu hizmetlerinde de kullanılması sağlanmalıdır.
SONUÇ : Kısaca açıkladığım gibi tarihi ve kültürel zenginliğimiz Kürtçeye
resmen ve fiilen yapılan ayrımcılığa son verilerek Kürtçenin 2. Resmi dil yapılmasını
böylelikle zorunlu Kürtçe dersi dahil olmak üzere eğitim ve kamu hizmetlerinde
kullanılmasını arz ve talep ederim.
JI SEROKATIYA MNMT RE
DAXWAZKAR :
MIJAR : Ji bo ku, Kurd, di peymana Lozanê de hemwelatiyên
hevpar hatine pejirandin; daxwaz a min li gorî benda 10. ya Qanûn a Bingehîn” ‘’
rêgeza wekhevî ’’ de zimanê Kurdî bi hiquqî were nasîn û bibe zimanê fermî.
RAVE : Wek tê zanîn ku, li Tirkiyeyê de qasî nîvê serjimara
me bi deh milyonan Kurdên hemwelatî dijî. Zimanê herî zêde yê duyemin tê axaftin,
zimanê Kurdî ye. lê belê ti statû ya feremî a zimanê Kurdî tune ye.
24 Tîrmeh 1923an de di Peymana Lozanê de Tirkiyeyê ji cihanê re babeta ku soz
daye: ‘’Kurd û Tirk unsûrên bingehîn’ in’. Lê belê, Qanûna Bingehîn a ku di sala
1924an de hate çêkirin û bi vê Makezagoniyê mixabin Kurd û zimanê Kurdî hatiye
înkarkirin û li ser qedexe anîne.
Di salên nêz de; hinek başkirinên girîng hatibin kirin jî, li Tirkiyeyê de hê li yek
dibistanek seretayî de waneya zimanê Kurdî tune ye.
Ji aliyê Wezareta Perwedehîya Netewî ya Tirkiyeyê ve; ji sala 2012’an vir de, di bin
sernava ‘’Ziman û Zaraveyên Jîndewar’’ de mafê waneya kurdî ya hilbijartî,
xwendekarên polên 5-6-7-8. ve pêktên hatiye dayîn. Lê belê ev wane bijartin: ne têr
tayînkirina mamosteyên vê branşa zimanê Kurdî û ne têr nasandinek baş, bandora
politîqayên berê ku li ser înkar, û zorê bûn û hê li ser rayedar, mamoste , dê-bav û
xwendekaran de bandoreke neyînî kirine didome û nehatîye çareser kirin; ev maf têr
çalak nebûye.
Mafê waneya Kurdî ji bo kêm tê zanîn sedemek neyînî jî ew e ku, nave vê waneyê
rasterast nayê gotin û di bin serenava ’Ziman û Zaraveyên Jîndewar’’ de tê veşartin.
Ev wane bi sernavê ‘’ Zimanê Kurdî ’’ pêwist e ku bikeve mifredatê û were dayîn.
Ger di destpêka pola 2. de waneya îngilizî ya mecbûrî hebe û bi vî awayî ti zagonî
neyên guherandin; waneya zimanê Kurdî dayîn jî pêkan e.
Çareserkirina pirsgirêka waneya zimanê Kurdî û perwerdehiyê; bi awayê mafî,
hiqûqî,,olî û wekhevîyê ve tenê bi tenê gihîştina peyandeya makezagonî ve pêkan e.
Ji xwe di benda 10. ya makezagoniyê, ‘rêgeza wekhevîyê” jî evî pêwist dike.
