Bir konuyla ilgili birden fazla çözümün bulunması ve birinin tercih edilmesine alternatif denir. Yıllardır gündemde tuttuğumuz bir özdeyişimiz var “Düşünen İnsan, Alternatif Görüş İster.” diye. Bu vecize laf olsun torba dolsun şeklinde söylenmiş bir söz de değildir. Ünlü sosyolog ve filozof İbn-i Haldun’un orijinal ve güzel bir düşüncesi vardır, “Karar vermede yetkili kişiler yanında özel itirazcı görevli bulundurmalıdır. İtirazcı kişi ise söylenenin her şeyin aksine konuşmalı ama gerekçesini de açıklamalıdır.” İşlerin en iyisini ben bilirim, küçük olsun benim olsun diyenler alternatif görüşe hep karşı çıkarlar. Günümüzde çok uluslu şirketler gerekçeli alternatif düşünceyi önemsemişler, uygulamışlar ve başarılarını arttırmışlardır.
ALTERNATİF ORTAM
Alternatif görüşler, kanıtlanmış ve doğru bilgiye dayanmalıdır. Şeffaflığın az olduğu otoriter, totaliter ve diktacı rejimlerde marjinal alternatif görüşleri kabul ettirmek zorlaşır. Alternatif görüşler, toplumun dinamiğini arttırır, yeniliklere kapı aralar ancak bu çeşit çalışmalar devlet desteğinin sağladığı, adalet ve özgürlüğün yerleştiği toplumlarda geçerlidir. Bitkinin yetiştirilmesinde Güneş, hava, su, toprak, gübre, ilaç ne kadar elzemse alternatif görüşün dinamikliği de eğitilmiş insanların dominant hale gelmesi önemli koşullardandır. Yeni ortam için, yeni ufuklara yelken açmak, yeni uygarlıklara imza atmaktır.
GEREKÇELİ ALTERNATİF
Osmanlı Devleti’nde padişahlar daha isabetli karar alabilme adına sarayda “Alternatif Görüş” sahiplerini bulundurur, bazen de yabancı elçileri saraya çağırır görüşlerini alırdı. Atalarımız “Akıl akıldan üstündür.” sözünü boşuna söylememiştir. Erdemli, ehliyetli, liyakâtlı, ferasetli ve şuurlu bir yönetici keyfi karar vermemek, adil olmak, kul hakkına girmemek, ideal bildikleri değerleri ayaklar altına almamak için “Gerekçeli Alternatif Görüş” istemesi en güzel harekettir. Kur’an’ı Kerim, Zümer Suresi 9.Ayet’i Celilede “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Ancak gerçek akıl sahibleri öğüt alır.” ve Nahl Suresi 43.Ayet’i Kerimede “Eğer bilmiyorsanız ilim sahiplerine sorun.” uyarıları mutlaka dikkate alınmalıdır.
FİRAVUN GÖRÜŞÜ
Firavun, alternatiften hiç hoşlanmaz “Dediğim dedik, çaldığım düdüktür” der. Halkını ahmaklaştırarak beyinleri satın alır, iktidarını uzun süre ayakta tutar. (Kur’an’ı Kerim, Zuhruf Suresi 54.Ayet’i Celile) Firavun öyle itaatkâr bir toplum oluşturur ki ne yaparsa ne söylerse ne isterse, halk siz bilirsiniz efendim, peki efendim, hayhay efendim, başüstüne efendim, emredersiniz efendim deyip sorgulamaktan ve eleştirmekten uzaklaşır. Öyle ki alternatif görüş sunanlara halk, Efendimizin elbette bir bildiği vardır, Efendimizin hikmetinden sual edilmez, Efendimizin kâlp gözü açıktır, Efendimiz ne söylerse doğrudur derer.
İSTİŞAREDE ALTERNATİF
İnsanlığın Örnek Rol Modeli Hazreti Muhammed (S.A.V.) “İstişare eden pişman olmaz.” söylemi ortak akıl ve isabetli karar için en güzel olanıdır. Hüccetül İslâm İmam Gazali’ye göre bilgisiz, korkak, tembel, hırslı ve cimri kişilerle istişare yapılmaz. Alternatif görüşü istismar eden art niyetli yöneticiler, karşı düşünce sahiplerini tespit ederek, açığa çıkarmak ve diskalifiye etmek isterler. Alternatifin kaynağı Kur’an’ı Kerim, Sünnet’i Seniyye ve doğru bilgi olmalıdır ki inananlar sonuçta pişman olunmasın. Yöneticinin etrafında şirin gözükmeye çalışan dalkavuk ve yalakaların beyinleri soğan gibi pürüzsüzdür.
BEDELLİ ALTERNATİF
Orijinal düşünceniz ilgili kişiden tasvip görmeyince horlanmayı, aşağılanmayı, azarlanmayı, sövülmeyi, dövülmeyi, hain veya ajan provokatör ilân edilmeyi, cezaevine girmeyi hatta öldürülmeyi göze alacaksınız demektir. Üç kuruşa beş köfte yok demişler, alternatif görüş getirenler mutlaka az veya çok bir bedel ödemeyi aklında tutmalıdır. Bunun somut örneği Hazreti Muhammed’dir. (S.A.V.) Aç kalmış, hakarete uğramış, çile çekmiş, terörist ilân edilmiş, hicrete zorlanmış, sıcak savaşlara katılmış, ancak tutarlı davranarak “Sağ elime Güneş’i, sol elime de Ay’ı verseniz davamdan asla ödün vermem” demiştir.
ALTERNATİF KARŞITLARI
Rant pastasının bölüşümünde, alternatif karşıtları hemen harekete geçerler. “Büyüklerimiz daha iyisini bilir, davanın büyümesi lazım, kol kırılır yen içinde kalır, kendim için istiyorsam namerdim, biz Allah rızası için çalışıyoruz” derler. Alternatif karşıtları yalnız mevki makam ve rantını düşünürler, bulunduğu platformda çıkarını hesap eder, çevre edinerek yeni müşteri ve arkadaşlar edinir, kendini kamufle etmesini iyi bilir, oyunu kuralına göre oynayacaksın diyerek, takiyye yapar, kendini de akıllı zanneder.
