Ben-Gurion Üniversitesi Rektörü Prof. Daniel Haimovich, İran saldırıları sonucu üniversitenin ciddi hasar gördüğünü ve İsrail ordusu ile olan ilişkilerini Haaretz’e anlattı:
▪️Üniversite, hava kuvvetleri pilotları ile istihbarat araştırma birimlerindeki üst düzey yetkililerin büyük bir kısmını mezun etmektedir. “Demir Kubbe”, “Davud’un Sapanı” gibi hava savunma sistemleri de üniversitenin yürüttüğü araştırmalardan doğan İsrail teknolojileridir.
▪️Son çatışmalar sırasında Hayfa, Tel Aviv ve Beer Şeba’daki 4 İsrail üniversitesi ve enstitüsü İran bombardımanına maruz kaldı.
▪️İran bombardımanı sonucu Ben-Gurion Üniversitesi’ndeki 60 binanın 30’u hasar gördü.
▪️Görünen o ki, İranlılar İsrail üniversitelerinin önemini bazı İsrailli bakanlardan daha iyi biliyor.
*
▶️”İlk kez gerçekten hedef alındık,” diyor Üniversiteler Rektörleri Komitesi (VERH) Başkanı ve Ben-Gurion Negev Üniversitesi Rektörü Prof. Daniel Haimovich, “Haaretz” ile yaptığı söyleşide. “Bu, doğrudan Weizmann Enstitüsü’ne yapılan saldırılarla başladı ve ardından Ben-Gurion Üniversitesi’ne yönelik iki saldırıyla devam etti. Haftanın başında Tel Aviv Üniversitesi zarar gördü ve Technion’a da füzeler atıldı. Görüyoruz ki İranlılar, yükseköğretimi ve İsrail’deki araştırmayı füze haritalarının merkezine koymuş durumda.”
▶️“Weizmann Enstitüsü’nde, birkaç binada bulunan 40 ila 45 araştırma laboratuvarı tamamen yıkıldı, ayrıca yaklaşık 20 laboratuvar çeşitli derecelerde hasar gördü. Patlama etkisi, kampüs genelinde yaklaşık 40 binada hasara yol açtı. Beer Şeva’da, Soroka Hastanesi’ne isabet eden bir füze hem hastanede hem de yakınındaki üniversite ve spor merkezinde ciddi zarara neden oldu. Tıp fakültesinin tamamı zarar gördü, orada eğitime nasıl devam edeceğimizi bilmiyoruz. Altı laboratuvar tamamen yıkıldı. Patlama etkisi, yolun karşısındaki kampüse kadar ulaştı ve 60 binanın 30’unda hasar oluşturdu. Bu binalardan birinden 42 akademik personel ve öğrenci tahliye edildi.”
▶️”Beer Şeba’da hasarın boyutu hâlâ değerlendiriliyor; ancak tahminler zararın onlarca, hatta yüz milyonlarca şekeli bulabileceği yönünde. Tel Aviv Üniversitesi ise, roket saldırıları nedeniyle evlerinden tahliye edilen her öğrenciye 2.000 şekel tutarında burs verme kararı aldı.”
▶️Fiziksel yıkımın yanı sıra, 7 Ekim’den bu yana İsrail’in içine saplandığı süregelen savaş, bilimsel araştırmanın kendisine de zarar veriyor. Haimovich bu zararları üç seviyeye ayırıyor: “Birincisi, laboratuvarların ve malzemelerin yıkımıdır. Bir araştırma binasının maliyeti yaklaşık 50 milyon dolardır. Buna bir de ekipman alımı için 50 ila 100 milyon dolar eklenmeli. Toplamda milyarlarca dolarlık zarar söz konusu,” diyor. “Her şeyin elektronik yedeği var, ama bir binanın tamamen yok olabileceğini öngörüp biyolojik materyallerin — örneğin bakteriler, dokular, DNA örnekleri gibi — de yedeğini almamız gerektiğini düşünmemiştik. Bazı yedekler vardı ama genellikle aynı binadaki başka bir dondurucuda saklanıyordu. Bazı durumlarda, onlarca yıllık araştırmalar kaybedildi. Bitki bilimi alanındaki araştırmam için topladığım tüm tohum türlerini kaybetseydim ne yapardım bilmiyorum. Bu ihtimali düşünmek bile beni korkutuyor.”
▶️İkinci düzeydeki zarar, araştırmacıların çalışmalarının durmasından kaynaklanıyor. “İsrail araştırmaları dünya çapında ön saflarda yer alıyor. Dünyanın dört bir yanından insanlar buraya araştırma yapmaya geliyor,” diyor Haimovich. “Savaşın patlak vermesiyle birlikte birçok öğrenci ve genç araştırmacı ülkeyi terk etti. Bu, yüzlerce doktora öğrencisi ve doktora sonrası araştırmacı anlamına geliyor; oysa araştırmalar büyük ölçüde onlara dayanıyor. Yakın bir arkadaşımın yurtdışından altı doktora sonrası araştırmacısı vardı – hepsi ayrıldı ve şimdi araştırmayı yürütecek kimse kalmadı. Araştırma yapılamayınca, makale de yazılamaz. Bu, işçisi olmayan bir fabrikaya benziyor. Üretim yok.”
▶️Üçüncü zarar seviyesi, özellikle Batı Avrupa ile olan profesyonel ilişkileri ilgilendiriyor ve bu zarar, büyük ölçüde Gazze savaşının sonuçlarından kaynaklanıyor. “İsrail’in, dünyadaki en büyük araştırma finansmanı programlarından biri olan Horizon2020 hibe programından askıya alınma tehdidi var,” diyor Haimovitz. “Hollanda, İspanya, İtalya, Belçika ve diğer birçok ülkedeki üniversiteler giderek daha fazla askıya alma talebinde bulunuyor, bu talepler siyasi seviyelere kadar ulaşıyor. Bu durum, İsrail araştırmaları için büyük bir tehdit oluşturuyor.”
▶️“Araştırmacılar laboratuvarda değiller ve deney yapmıyorlar. Yabancı öğrenciler geri dönmezse, bu ciddi bir darbe olur” diye onaylıyor Profesör Noam Adir, Teknion başkan yardımcısı ve araştırma müdürü.
▶️“Bazen İranlıların bizim önemimizi, hükümetimizdeki bazı kişilerden daha iyi anladığını düşünüyorum,” diyor Haimovich. “Geçenlerde çok üst düzey, eğitimli ve deneyimli bir hükümet yetkilisi bana, Avrupa’da BDS hareketinin var olmasının sebebinin sol görüşlü profesörler olduğunu söyledi. Üniversitelere karşı yasama baskısını da görebiliyoruz – kimlerin kabul edileceği, kimlerin önceliklendirilmesi gerektiği, neyin söylenip söylenemeyeceği belirlenmek isteniyor. Tüm bunlar araştırmalara zarar verecek.”
▶️“Son 20 yılda hava kuvvetleri pilotu olarak yetiştirilen herkes Ben-Gurion Üniversitesi’nin Negev kampüsünden mezun; istihbarat birimlerinin araştırma bölümlerindeki üst düzeylerin neredeyse tamamı üniversite mezunu. Demir Kubbe, Davud’un Kapanı ve diğer hava savunma sistemleri, üniversitelerde başlayan araştırmalardan doğan İsrail teknolojisinin ürünleri. Devletin kurulmasından 25 yıl önce, siyonist düşünürler Teknion’u ve İbrani Üniversitesi’ni kurdular. Bilimsel araştırmanın ve beşeri bilimlerin Siyonist hayalin gerçekleşmesindeki önemini anladılar. Buna düşününce gerçekten etkileyici. Neredeyse yiyecek yoktu, iş imkanı yoktu ama buna yatırım yaptılar. Bugün herkesin yüksek eğitimin önemini tam olarak takdir etmediği hissi var.”
