”Dinlerin ve dillerin şehri” Mardin’de, müziğin farklı din ve dillerden insanları bir araya toplayabilen “evrensel bir dil” olduğu kaçınılmazdır.
Bir kültür insanı olan, kıymetli Mardin aşığı, Şair, Mütercim, Güzel İnsan “Doğan Bekin”Bey Efendi geçmişteki kültürü bugüne taşımak için çaba sarf eden Kanuni Abdulgani Bilgiçoğlu’nun Reyhani Oyununu Kanuni ile çalarken kaydetti, kültür mirası güzelliklerini kaydeden geleneksel kültürlerinin, bu yönüyle köprü vazifesi gördüğünü vurguladı. / Admin
Mardin’e özgü Reyhani, “Allah’a yakarışın simgesi” olarak eller havada, avuçlar açık bir şekilde diz üstüne çöke çöke oynanan bireysel bir oyun türüdür. Reyhani müziği Endülüs, Arap, Süryani, Kürt ve Türk müziklerinin karışımından ortaya çıkmıştır. Müziğe “Reyhani” isminin verilmesi kimine göre, bu müzikle oynayanların Reyhan bitkisi gibi sallanması; kimilerine göre ise, bölgede hâlâ her evin bahçesini kokusuyla süsleyen Reyhan bitkisi gibi, bu müziğin de insanı mest etmesidir.
KÂNUNÎ ABDÜLGANİ BİLGİÇOĞLU KARDEŞİMDEN MARDİN REYHÂNÎ OYUN HAVASI
Reyhânî, Mardin ile özdeş oyun havasının adıdır. Bugün bu oyun havasını aslına uygun çalabilecek sanatçı hemen hemen yok denecek kadar az artık.
Mardin’in yetiştirdiği keman virtüözü kemanî Tuma Tüfekçi ve kanunî İsmail Bilgiçoğlu’ndan dersler alan kıymetli kardeşim Abdülgani Bilgiçoğlu, bu müstesna oyun havasını aslına uygun çalabilen son sanatçılardan biri.
Reyhânîyi çalarken, kanunun her teline mızrapsız olarak sadece parmak uçlarıyla büyük bir ustalıkla dokunan Abdülgani Bilgiçoğlu, bir hatt-ı reyhânî sanatçısının kıvraklığıyla telleri coşturmakta ve konuşturmaktadır.
Reyhânînin gelecek jenerasyonlara en güzel şekilde aktarılabilmesi için bugün Abdülgani Üstadın çaldığı reyhânî oyun havasını kayıt altına almayı yeğledik.
Reyhânî oyun havası kaydı için Abdülgani Bilgiçoğlu teşekkürü borç biliyor ve Mardin,resmi kurum ve kuruluşlar ile vakıf ve derneklerini Mardin etnik müziğinin koruma ve kayıt altına alınması için kültür müdürlüğü yetkililerinin bu eserleri kayıt alması gerekiyor.
REYHANİ MÜZİĞİ:
Aslında reyhani, müziğin adı , oyunun değil.. ama oyun, reyhani müziği eşliğinde oynanan bir oyun olduğu için oyuna da reyhani oyunu deniyor.
Bu oyun adını, söylencelere göre iki şeyden alıyor olabilirmiş: birincisi “reyhan adlı kokulu bitkinin mest edici kokusu gibi, bu müziğin de insanı mest etmesi”, ikincisi ise “bu oyunu oynayanların reyhan bitkisi gibi sallanması”
Reyhani, sadece Mardin merkezde ve erkekler arasında, bireysel olarak, eller havada ve yere paralel, avuç içleri açık ve yukarıyı gösterecek şekilde tutularak, dizler yere çöke çöke oynanan bir oyun. Kolların havada ve avuç içlerinin açık ve yukarıyı gösterecek şekilde tutulması ise, “Allah’a yakarışın bir simgesi” dir.
Bu müzik; Endülüs, Arap, Süryani, Kürt ve Türk müziklerinin karışımlarından oluşan ve kaynağını bu kültürlerden alan bir müzikmiş… (tam da farklı din ve kültürlerin yaşadığı Mardin şehrinin atmosferine yaraşır bir müzik yani)
