ABD ve İran Arasında Tarihi Anlaşma: “İslamabad Mutabakatı” İmzalandı
Dünya, aylardır süren bölgesel gerilimin ardından gelen kritik habere odaklandı. ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, çatışmaları sonlandırarak Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak olan “İslamabad Mutabakatı”nı imzaladıklarını duyurdu.
Şubat ayından bu yana küresel ekonomiyi sarsan ve enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açan ABD-İran çatışmalarında önemli bir dönüm noktasına gelindi. Fransa’da düzenlenen G7 Zirvesi kapsamında Versailles Sarayı’nda gerçekleşen akşam yemeğinin ardından ABD Başkanı Donald Trump, barış çerçeve anlaşmasını resmen imzaladığını açıkladı. İran devlet haber ajansı IRNA ise Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da anlaşmayı imzaladığını ve üzerinde her iki liderin imzasının bulunduğu metni paylaştığını bildirdi.
Anlaşmanın Öne Çıkan Maddeleri
14 maddeden oluştuğu belirtilen mutabakat zaptı, taraflar arasında kapsamlı bir normalleşme sürecinin ilk adımı olarak nitelendiriliyor:
Düşmanlıkların Sona Ermesi: Taraflar, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verme taahhüdünde bulundu.
Hürmüz Boğazı’nın Açılması: Küresel enerji arzı için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın kaldırılmasına karar verildi. Anlaşma kapsamında boğaz, en az 60 gün boyunca ticari gemilerin geçişine “ücretsiz” olarak açılacak.
Ekonomik Rahatlama ve Yaptırımlar: ABD, İran’ın petrol ve petrol türevleri ihracatına yönelik yaptırımları hafifletmeyi kabul etti. Ayrıca, nihai bir anlaşmaya varılması durumunda dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılması öngörülüyor.
Nükleer Müzakereler İçin Yol Haritası: Taraflar, İran’ın nükleer programının geleceğine dair nihai bir anlaşmaya varmak amacıyla 60 günlük bir müzakere süreci başlattı.
”Bölge Rahat Bir Nefes Aldı”
Anlaşma, uluslararası toplumda büyük bir memnuniyetle karşılandı. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, mutabakatı bölgesel barış ve istikrar adına olumlu bir adım olarak değerlendirerek, “Aylardır diken üstünde olan bölgemiz rahat bir nefes almış oldu” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Trump ise anlaşmayı ekonomi ve küresel piyasaların istikrarı için gerekli bir adım olarak savunurken, süreçten memnun kalmaması durumunda “nihai alternatiflerin” masada olduğunu belirterek temkinli duruşunu korudu.
Uzmanlar, mutabakatın sadece bir ateşkes değil, aynı zamanda savaşın yıktığı bölge ekonomisini yeniden inşa etmek için stratejik bir başlangıç olabileceğini vurguluyor. Önümüzdeki 60 gün boyunca sürdürülecek teknik müzakerelerin, Orta Doğu’nun gelecekteki güvenlik mimarisini belirlemesi bekleniyor.
