Kürdistan özgürlük mücadelesinin sembol ismi Leyla Kasım’ın Baas rejimi tarafından idam edilişinin 51.Yıl dönümü.
12 Mayıs 1974 günü, Bağdat’ta idam edilen Leyla Kasım, Kürtlerin hafızasında bir kahraman olarak yer almasının yanı sıra, Kürt özgürlük mücadelesine de ilham kaynağı olmaya devam ediyor.
Leyle Kasım 1952 yılında, Güney Kürdistan’ın Xaneqin kentinin Bamili köyünde 5 çocuklu bir ailenin kızı olarak dünyaya geldi. Çok erken yaşta Kürt özgürlük mücadelesi ile tanıştı.
Bağdat’ta lise öğrenimini tamamlayan Leyla Kasım, 1970 yılında Bağdat Üniversitesi’nde sosyoloji bölümüne girdi. Aynı yıl 18 yaşındayken Kürdistan Demokrat Partisi’ne (KDP) üye oldu. Ve iki yıl sonra da 20 yaşındayken 1972 yılında Kürdistan Öğrenciler Birliği ile tanıştı ve destek verdi.
Leyle Kasım, Nasturi olmasına rağmen Kürt halkının özgürlük mücadelesine katılan Irak Kürdistan Demokrat Partisinin ilk kadın Kürt Peşmerge güçlerinin komutanı Margaret George Shello’dan etkilenmişti.
Leyla Kasım, Kürdistan özgürlük mücadelesine katılışını, “ Kadınların da vatan için mücadele edebileceğini ve canını feda edebileceğini göstermek istedim” sözleriyle dile getiriyordu.
Aslında daha önce kocası Alişer (Koçgiri isyanının lideri) efendinin yanı başında Kürt halkının özgürlüğü için dağları mesken edinen, direnişin meşalesini yakan ve Kürdistan’ın bağımsızlığı için canını feda eden Zarife Hanım olmuştu.
Kürt kadınına direnişin ruhunu Zarife Hanım bahşetmişti.
Temmuz 1937’de Alişer’le birlikte kafası kesilerek Dersim adını Tunceli’ye çeviren, Dersim kasabı olarak anılan vali-general Abdullah Alpdoğan’a sunulmuştu.
Leyla Kasım direniş bayrağını Zarife’den devralmıştı adeta.
Saddam’ın Kürt düşmanlığı üzerine bir makale yazan Leyla Kasım hedef haline geldi. “Kölelik Kürtlerin kaderi değil” diyordu.
Leyla Kasım’ın KDP ye üye olduğu dönemde, 11 Mart 1970’te Saddam Hüseyin ile Mustafa Barzani arasında özerklik anlaşması yapılmıştı.
Anlaşmaya göre, Güney Kürdistan’ın 3 vilayeti olacaktı. Erbil başkent olacak ve parlamento kurulacaktı. Merkezi Irak hükümetinde 5 bakan ve başbakan vekili Kürtlerden atanacaktı.
Kürtçe, ikinci resmi dil olarak kabul edilecekti.
Ancak Baas rejimi bu anlaşmayı ihlal etti.
Otonomi anlaşması artık fiilen işlemiyordu.
Irak rejimi, Kürtlere yönelik ağır saldırılara başlamıştı. Her gün onlarca Kürt genci katledilir, binlerce insan köyünden sürülürdü.
24 Nisan 1974’te Bombalanan Qeladize kentinde büyük çoğunluğu üniversite öğrencisi ve öğretim üyesi 134 sivil yaşamını yitirmiş, 400’den fazla kişi de yaralanmıştı.
Qeladize bombardımanı Baas rejiminin en karanlık vahşetinden biriydi.
Leyla Kasım ve arkadaşları, bu zulme sessiz kalmak istemediler. Ses getirecek, Kürtlerin sesini dünyaya duyuracak bir eylem gerçekleştirmeyi tasarladılar. Uçak kaçıran ilk kadın olarak tarihe geçen Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (PFLP) üyesi Leyla Halid’ten esinlenerek uçak kaçırmayı düşündüler. Ancak Leyla Kasım ve 4 arkadaşı daha girişimin başındayken 24 Nisan 1974’te yakalandı.
Hapishanede işkence ve insanlık dışı uygulamalara maruz bırakıldı.
Kısa süren düzmece bir yargılama sonrasında Mayıs’ın 3’ünde direk idam kararı verildi.
Tutuklandıktan 13 gün sonra annesi cezaevinde görüşüne gider. Annesine şunu söylüyor, “ bak eğer benim annem isen, gözünden bir damla yaş akmasın. Düşmanlar bizim zayıf olduğumuzu düşünmesin”.
Leyla, idam edilmeden önce annesinden geleneksel Kürt kıyafeti ve bir makas ister. İdam edildikten sonra yüzüğünü ablasına verilmek üzere bir arkadaşına verir. Ayrıca saçlarından bir tutam keserek annesine gönderir.
Annesine gönderdiği mesajda, “Birkaç gün sonra bu Kürt kıyafeti içerisinde idam edileceğim ve Kürdistan’a gelin olacağım” der.
Leyla Kasım ve arkadaşları 12 Mayıs 1974’te,sabah saat 07.00’de Bağdat’ta idam edildi.
Celladının gözlerinin içine bakarak Kürt milli marşı “Ey Reqib”i okuyan Leyla Kasım ve 4 arkadaşı (Cevad Hemevendi, Neriman Fuad Mesti, Hesen Heme Reşid, ve Azad Süleyman Miran) Kürdistan şehitler kervanındaki onurlu yerini aldı.
Leyla Kasım Irak devleti kurulduğundan beri idam edilen ilk kadındır.
Kürt kadının özgürlük sembolü, cesaret ve kahramanlığın adıdır Leyla Kasım.
Leyla Kasım birçok şaire ve besteciye ilham oldu. Üzerine sayısız şiirler ve şarkılar yazıldı.
Ünlü Kürt şair Hemin Leyla için, “Boynuna geçirdiğin ilmik, iftihar madalyasıdır” diye yazdı.
Şükriye Resul’da, Leyla ile Mecnun’un aşkına ithafen yazdığı bir şiirde, Mecnun’la dalga geçerek şunu söylüyor; Sen kendine aşıksın, gel de bizim Leyla’ya bak. O bize geceleri aydınlatmıştır. Boynuna geçirdiği ilmik, iftihar madalyasıdır”.
Henüz 22 yaşında genç bir Kürt kızı iken idam sehpasına cesur adımlarla yürüyen Leyla Kasım’ın son sözleri, hala Kürtlerin kulaklarını çınlıyor: “Beni öldürerek yok edebilirsiniz. Ama benim ölümüm binlerce Kürt’ün uyanışı olacaktır”.
Günümüzde Leyla Kasım’ın yaktığı özgürlük meşale dünyanın her yerinde yüz binlerce Kürt kadını tarafından taşınıyor.
Son olarak Aram Tigran’ın Leyla şarkısından bir dörtlüğü alıtılıyorum
Tu kulika çiyaye Kurda Leyla Leya (sen Kürt dağlarının çiçeğisin Leyla Leyla)
Tu dermane dile xorta Leyla Leyla (sen gençlerin gönlünün dermanısın Leyla Leyla)
Leyla Leyla bihare (Leyla Leyla bahardır)
Dile min zare zar e (gönlüm inim inim inliyor)
Leyla Leyla evar e (Leyla Leyla akşamdır)
Hevya teme de were ( seni bekliyorum gel artık)
Leyla Leyla bahar e (Leyla Leyla bahardır)
Dile min zare zar e (gönlüm inim inim inliyor)
