Bazen insan kendi memleketine dışarıdan bakmalı.
Sonra da kendisine şu soruyu sormalı:
“Bizim neyimiz eksik?”
Yemeğimiz mi yok?
Ürünümüz mü yok?
Ustamız mı yok?
Kültürümüz mü yok?
Hayır!
Hiçbiri eksik değil.
Eksik olan, elimizdeki bu büyük değeri yeterince anlatmak ve sahiplenmek.
Ben yıllardır mutfağın içindeyim. Çocuk yaşta başladığım bu meslekte bugün geldiğim noktada, Siirt’in mutfak kültürünü anlatmayı da kendime bir sorumluluk olarak görüyorum.
Bu iş kişisel bir unvan meselesi değil.
Siirt Kültür Elçileri olarak, Valiliğimizin ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğümüzün desteğiyle Siirt’imizi, kültürümüzü ve mutfağımızı farklı platformlarda tanıtmaya devam ediyoruz.
Çünkü biliyoruz ki bir şehrin kültürü sadece kitabın içinde durmaz.
Sofrada yaşar.
Ama şimdi dürüst olalım.
Biz Siirt’i yıllardır çoğu zaman büryanla anlatıyoruz.
Büryan bizim değerimizdir.
Başımızın tacıdır.
Ama Siirt mutfağı büryandan ibaret değildir.
Hatta sadece büryanla anlatılması, bu mutfağa yapılabilecek en büyük haksızlıklardan biridir.
Bizim perde pilavımız var.
Hamuru, pilavı, eti, bademi, fıstığı ve pişirme tekniğiyle başlı başına bir kültür.
Bizim kitelimiz var.
Bulgurun nasıl ustalığa dönüştüğünü gösteren bir yemek.
Bizim pırtıki çorbamız var.
Bugün birçok insanın adını bile bilmediği ama geçmişten bugüne taşınan bir lezzet.
Bizim Siirt Arap dolmamız var.
Bir tabağın içinde bu toprakların kültürel zenginliğini anlatabilecek kadar güçlü.
Sonra Siirt fıstığı…
Sonra Pervari balı…
Bunlar sadece birer ürün değil.
Bu toprağın bize verdiği değerler.
Ama biz ne yapıyoruz?
Çoğu zaman kendi elimizdeki değeri sıradan görüyoruz.
“Bizde zaten var.”
İşte en büyük hata burada.
Çünkü bizim için sıradan olan bir ürün, başka bir insan için dünyanın en değerli gastronomik keşfi olabilir.
Bir Alman’a Pervari balını anlatırken sadece “bal” derseniz hiçbir şey anlatmış olmazsınız.
O balın dağını anlatacaksınız.
Çiçeğini anlatacaksınız.
Arısını anlatacaksınız.
Üreticisini anlatacaksınız.
Hikâyesini anlatacaksınız.
Siirt fıstığını anlatırken sadece “fıstık” demeyeceksiniz.
Toprağını anlatacaksınız.
Üreticisini anlatacaksınız.
Siirt’le olan bağını anlatacaksınız.
İşte gastronomi budur.
Yoksa üç yemek yazıp altına “yöresel mutfak” demekle gastronomi olmaz.
Bizim artık bu bakış açısını değiştirmemiz gerekiyor.
Çünkü dünyada artık insanlar sadece yemek yemiyor.
Yemeğin hikâyesini merak ediyor.
Nereden geldi?
Kim yaptı?
Nasıl yapıldı?
Neden böyle yapıldı?
Kaç yıldır yapılıyor?
Bunları soruyor.
Bizim ise anlatacak hikâyemiz o kadar çok ki…
Bazen şaşırıyorum.
Bu kadar zengin bir mutfak neden hâlâ dünyada yeterince bilinmiyor?
Sorun Siirt’te yemek olmaması değil.
Sorun, Siirt’in elindeki değeri yeterince yüksek sesle anlatamaması.
Bunun için artık sadece birkaç kişinin uğraşması yetmez.
Kurumlar destek verecek.
Şefler sahip çıkacak.
Restoranlar doğru uygulayacak.
Üretici desteklenecek.
Gençler bu yemekleri öğrenecek.
Reçeteler kayıt altına alınacak.
Siirt mutfağı sadece özel günlerde değil, her gün yaşatılacak.
Çünkü bir yemek yapılmadığı gün kaybolmaya başlar.
Bir tarif gençlere öğretilmediği zaman unutulur.
Bir ürün markalaştırılmadığı zaman değeri başkasının eline geçer.
Kültür böyle kaybolur. Sessiz sedasız.
Benim derdim tam da bu.
Siirt mutfağı sadece geçmişte kalmış güzel hatıralardan ibaret olmasın.
Bugünün sofrasında olsun.
Yarın da olsun.
Dünyanın farklı şehirlerinde de olsun.
Ben Siirt Kültür Elçileri çatısı altında, Valiliğimizin ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğümüzün desteğiyle bu kültürü anlatmaya devam ederken şuna inanıyorum:
Siirt’in mutfağı tanıtılmayı bekleyen bir mutfak değil, dünyaya anlatılması gereken bir mutfaktır.
Büryanı anlatacağız.
Ama büryanda kalmayacağız.
Perde pilavını anlatacağız.
Kiteli anlatacağız.
Pırtıkiyi anlatacağız.
Arap dolmasını anlatacağız.
Siirt fıstığını anlatacağız.
Pervari balını anlatacağız.
Ve bunları sadece isim olarak değil, hikâyesiyle, emeğiyle ve ustalığıyla anlatacağız.
Çünkü bizim meselemiz “Siirt’in kaç tane yemeği var?” meselesi değil.
Bizim meselemiz, elimizdeki bu kültürü çocuklarımıza nasıl bırakacağımız meselesi.
Ben yıllardır mutfağın içinden gelen biri olarak şunu çok iyi biliyorum:
Bir yemeği yapmak başka şeydir.
Bir mutfağı yaşatmak başka şeydir.
Bizim artık sadece yemek yapmaya değil, Siirt mutfağını yaşatmaya ihtiyacımız var.
Ve artık şunu yüksek sesle söylemenin zamanı geldi:
**Siirt mutfağı fakir değil.
Biz onu yeterince anlatamadık.**
Ama bu değişebilir.
Çünkü bu mutfakta toprak var.
Emek var.
Usta var.
Ürün var.
Hikâye var.
Ve en önemlisi kültür var.
Şimdi yapılması gereken belli:
Kendi değerimize önce biz sahip çıkacağız.
Sonra da dünyaya diyeceğiz ki:
“Gelin, Siirt’in sofrasında sadece yemek yemeye değil, bir kültürü tanımaya oturun.”
