Tümgeneral Rızai: Gazze ve Lübnan’da savaş bitmedikçe Hürmüz’ü açmayacağız
İran’ın en üst düzey yetkililerinden Muhsin Rızai, savaşın bitme şartları arasında Lübnan’la birlikte Gazze’deki durumu da zikre
İran Dini Lideri Temsilcisi ve Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Tümgeneral Muhsin Rızai, küresel deniz ticaretinin ve enerji sevkiyatının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizin ABD geri adım atmadan çözülmeyeceğini ilan etti.
İran resmi haber ajansı IRNA’ya yansıyan bilgilere göre Rızai; Çin’in Tahran Büyükelçisi Zong Peiwu ile gerçekleştirdiği diplomatik görüşmede, Washington’a arabulucular vasıtasıyla iletilen kırmızı çizgileri kamuoyuyla paylaştı.
Washington’ın Önündeki Diplomatik Fatura
Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kısıtlamaların kaldırılmasını doğrudan ABD’nin bölgesel ve ekonomik politikalarındaki radikal bir değişime bağlıyor. Rızai’nin açıklamaları ekseninde ABD’den talep edilen stratejik şartlar üç ana başlıkta toplanıyor:
- Doğrudan Çatışma Halinin Bitmesi: ABD’nin İran’a yönelik uyguladığı askeri, siyasi ve ekonomik “savaş” konseptine derhal son vermesi.
- Finansal Blokajın Kaldırılması: Yaptırımlar nedeniyle uluslararası sistemde dondurulan İran fonlarının ve mali kaynaklarının şartsız olarak serbest bırakılması.
- Bölgesel Savaşların Durdurulması: Başta Gazze Şeridi ve Lübnan olmak üzere, Orta Doğu’daki ABD destekli askeri operasyonların ve çatışmaların sonlandırılması.
Umman Görüşmeleri ve Boğazın Statüsü
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin çok boyutlu doğasına dikkat çeken Rızai, krizin hukuki ve lojistik boyutuyla ilgili önemli bir şerh düştü. İran’ın deniz trafiği yönetimi konusunda komşusu Umman ile Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçiş güzergahlarına ilişkin yürüttüğü olası bir anlaşmanın, “boğazın ABD’ye karşı kapatılması/kısıtlanması” meselesinden tamamen ayrı ve bağımsız bir süreç olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı küresel bir “baskı kaldıracı” olarak kullandığı bu yeni dönemin diplomatik manifestosu, Rızai’nin şu sözleriyle özetleniyor:
“ABD mevcut düşmanca tutumunu değiştirmediği ve Tahran’ın masaya koyduğu bu stratejik şartları kabul etmediği sürece, Hürmüz Boğazı yeniden açılmayacaktır.”
